مانگگیران و کوردستان

دیاردەیەکی سەرنجڕاکێش کە لەم ئێوارەیەدا ڕوو دەدات 1ی تەواو (Total Lunar Eclipse) ـە؛ بەڵام بەداخەوە لەبەر شوێنگەی جوگرافی و کاتەکەی بەنیسبەت هەرێمی 1دا، ئەم جارەیان ناتوانین تەواوی دیاردەکە لە دەستپێک تاوەکوو کۆتایی ببینین، تەنیا دوو قۆناغی کۆتاییی دیاردەکە نەبێت کە بەم شێوەیەی خوارەوە دەبێت:

کات 13:51:13 بەکاتی هەرێمی کوردستان، مانگ دەچێتە ناو ناوچەی نیمچەسێبەر (Penumbra) ـی فراوانی زەوی و هەرگیز لە کوردستاندا نابینرێت، چونکە ئەو کاتە مانگ لەژێرەوەی ئاسۆیە.

کات 14:48:27 بەکاتی هەرێمی کوردستان، مانگگیرانی نیمچەیی (Partial Eclipse) دەست پێ دەکات؛ بەڵام هەرگیز لە کوردستاندا نابینرێت، چونکە ئەو کاتە مانگ هێشتا لەژێرەوەی ئاسۆیە.

کات 15:51:47 بەکاتی هەرێمی کوردستان، مانگگیرانی تەواو (Full Eclipse) دەست پێ دەکات؛ بەڵام هەرگیز لە کوردستاندا نابینرێت، چونکە ئەو کاتە مانگ هێشتا لەژێرەوەی ئاسۆی ڕۆژهەڵاتە.

کات 16:29:51 بەکاتی هەرێمی کوردستان، بەرزترین ئاستی مانگگیرانی تەواو دەبێت (Maximum Full Eclipse)؛ بەڵام هەرگیز لە کوردستاندا نابینرێت، چونکە ئەو کاتە مانگ هێشتا لەژێرەوەی ئاسۆی ڕۆژهەڵاتە.

کات 17:07:51 بەکاتی هەرێمی کوردستان، مانگگیرانی تەواو کۆتاییی پێ دێت؛ بەڵام هەرگیز لە کوردستاندا نابینرێت، چونکە ئەو کاتە مانگ هێشتا لەژێرەوەی ئاسۆی ڕۆژهەڵاتە. لێرە بەدواوە مانگگیرانی نیمچەیی دەبینین.

کات 18:11:11 بەکاتی هەرێمی کوردستان، مانگگیرانی نیمچەیی کۆتاییی پێ دێت و لە کوردستاندا دەبینرێت.

کات 19:08:29 بەکاتی هەرێمی کوردستان، مانگگیرانی نیمچەسێبەری (Penumbral Elise) کۆتاییی پێ دێت و ئەم قۆناغەش لە هەرێمی کوردستاندا دەبینرێت.

• ماوتەوە بڵێین کە وا چاکترین شوێن بۆ ڕوانگەکردن -ئەگەر کەشوهەوا لەبار بێت و هەور لە ئاسماندا نەبێت- لە دەرەوەی شار و دوور لە باڵەخانە و بەربەستە سروشتییەکاندا دەبێت کە ئەگەرچی بۆ ئارەزووومەندانی وێنەگرتن گرتنی دیمەنی دەرکەوتنی ئەو دیسکە گەورە و ڕووناکتر و سەرسامکارەی مانگ، ناوازەتر و سەرنجڕاکێشتر دەبێت لە دواوەی باڵەخانە و ئاسۆی ڕۆژهەڵاتی شار و شاخ و دارستانەکاندا؛ بەڵام بۆ دەستکەوتنی دیمەنی یەکەم ساتی دەرکەوتنی دیسکی مانگ پێویستە لانی کەم لە ناوچەیەکی بەرزدا بیت و دووریش بێت لە دووکەڵ و تەپوتۆزی ناو شارە جەنجاڵەکان کە کاریگەرییەکی ئێجگار زۆریان دەبێت لەسەر پاکی و ڕوونیی دەرکەوتنی یەکەمی دیسکی مانگ لە دواوەی ئاسۆدا. لەڕووی زانستیشەوە، ئەم دیاردەیە هیچ کاریگەرییەکی لەسەر ژیاندا نابێت و تەنیا کاریگەرییەکی زۆر کەمی دەبێت لەسەر ئاستی هەڵکشان و داکشانی دەریا و زەریاکانی جیهاندا.